An Lộc Victory & Cộng sự
Bịa đặt, nói xấu người khác trên Mạng xã hội có thể bị xử lý như thế nào?

Trong thời đại các nền tảng mạng xã hội ngày càng phát triển, các cá nhân sẵn sàng đăng tải và chia sẻ những nội dung nhằm thể hiện quan điểm của mình về một vấn đề, sự việc nào đó diễn ra trong cuộc sống của họ. Trong số đó, có một bộ phận đã sử dụng trang cá nhân của mình để đưa ra những tin đồn, thông tin chưa được xác thực nhằm bôi xấu, hạ bệ danh dự, nhân phẩm của người khác. nhiều người vẫn lầm tưởng rằng mạng xã hội là “thế giới ảo” nên hành vi chia sẻ đó sẽ không phải chịu trách nhiệm trước pháp luật. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, các cơ quan chức năng đã liên tục siết chặt quản lý và xử lý nghiêm các hành vi đăng tải, lan truyền thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc trên không gian mạng. Điển hình là vào ngày 10/10, Công an xã Kbang (tỉnh Gia Lai) đã xử phạt 3 người phụ nữ sau khi xác minh việc đăng bài viết và bình luận có nội dung xúc phạm danh dự, nhân phẩm một phụ nữ trên Facebook. Theo đó, P.T.B.N. (sinh năm 1995) là người đăng bài; Đ.T.T. (sinh năm 2002) và T.T.P. (sinh năm 1996) tham gia bình luận với lời lẽ thô tục, miệt thị.
Vậy, hành vi bịa đặt, nói xấu người khác trên Mạng xã hội có thể phải chịu những trách nhiệm pháp lý gì theo quy định pháp luật hiện hành?
Những hành vi trên mạng xã hội nào có thể bị xử lý?
Ngày 5/3/2026, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành Bộ quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số (Kèm theo Quyết định số: 423/QĐ-BVHTTDL) để quy định về những quy tắc ứng xử mà các cá nhân, tổ chức cần lưu ý khi tham gia hoạt động trên môi trường số. Theo đó, tại Điều 5 của Bộ quy tắc này quy định, cá nhân khi tham gia thảo luận, phản biện trên môi trường số, cần thể hiện thái độ tôn trọng, giao tiếp văn minh, lịch sự; sử dụng ngôn từ, lời thoại, hình ảnh văn minh, đúng mực, không thô tục, không phản cảm, không xúc phạm hoặc công kích cá nhân; không nói xấu, bôi nhọ tổ chức, cá nhân; không sử dụng từ ngữ, âm thanh, hình ảnh gây thù hận, kích động bạo lực, phân biệt về giới, về vùng miền, dân tộc, tôn giáo, văn hóa.
Ngoài ra, tại Nghị định số 174/2026/NĐ-CP quy định về việc xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin, chính thức có hiệu lực từ ngày 01/07/2026 cũng đã đưa ra những hành vi ứng xử trên không gian mạng được xác định là vi phạm pháp luật và có thể bị xử lý theo Nghị định này. Cụ thể, tại Điều 95 của Nghị định này quy định việc Cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân là hành vi vi phạm các quy định về trách nhiệm sử dụng dịch vụ mạng xã hội. Do đó, có thể thấy không chỉ hành vi trực tiếp đăng tải nội dung sai sự thật bị xử phạt mà hành vi chia sẻ những thông tin đó đến người khác cũng được xác định tương tự. Có nhiều cá nhân nghĩ rằng, bản thân mình chỉ “bấm share” bài viết chứ không trực tiếp đưa ra những nội dung đó nên không phải chịu trách nhiệm. Tuy nhiên, cần nhìn nhận rằng, việc “share” bài viết với những thông tin sai sự thật đó cũng đã góp phần khiến cho bài viết trở nên phổ biến và gián tiếp đưa thông tin sai sự thật đến nhiều người biết hơn. Vì vậy, hành vi chia sẻ bài viết cũng có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng tương đương với việc đăng tải bài viết đó.
Những trách nhiệm pháp lý mà người có hành vi đăng tải, chia sẻ nội dung nhằm bịa đặt, bôi xấu người khác có thể phải chịu
Thứ nhất, bị xử phạt vi phạm hành chính. Căn cứ vào khoản 3 Điều 4 và Điều 95 Nghị định số 174/2026/NĐ-CP, cá nhân lợi dụng mạng xã hội thực hiện hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của người khác có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng. Ngoài ra, cá nhân đó bị buộc phải gỡ bỏ thông tin sai sự thật mà mình đã đăng tải trên MXH.
Thứ hai, nếu hành vi bịa đặt, nói xấu có đầy đủ các dấu hiệu cấu thành Tội vu khống theo khoản 1 Điều 156 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) và người bị hại có yêu cầu khởi tố thì người đăng tải nội dung nói xấu trên MXH có thể bị Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm. Trường hợp nếu hành vi cấu thành theo khoản 2 hoặc khoản 3 Điều này thì không cần có yêu cầu khởi tố của người bị hại, người đăng tải nội dung nói xấu có thể chịu mức phạt tối đa đối với hành vi này là đến 07 năm tù.
Thứ ba, trách nhiệm bồi thường thiệt hại. Theo quy định tại Điều 11 và Điều 584 Bộ luật dân sự năm 2015, người có hành vi đưa thông tin sai sự thật gây thiệt hại đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác có thể bị buộc phải xin lỗi, cải chính công khai và bồi thường toàn bộ thiệt hại vật chất cũng như tổn thất tinh thần phát sinh cho người bị nói xấu.
Do đó, người sử dụng mạng xã hội không nên chủ quan cho rằng “chia sẻ lại bài của người khác thì mình không có lỗi”. Các cá nhân cần sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm, có thể thực hiện quyền tự do ngôn luận của bản thân nhưng không được đăng tải những nội dung vi phạm pháp luật, chưa được xác thực và gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người khác.
Khi phát hiện thông tin sai lệch hoặc vướng vào rủi ro pháp lý trên mạng, điều gì cần được ưu tiên?
Việc đầu tiên là ngay lập tức gỡ bỏ bài viết, bình luận sai sự thật hoặc đính chính thông tin để ngăn chặn việc tiếp tục lan truyền, qua đó thể hiện thiện chí khắc phục hậu quả. Tiếp theo, tuyệt đối không tiếp tục tham gia tranh cãi cực đoan, không tung thêm các thông tin chưa được kiểm chứng hoặc có thái độ thách thức cơ quan chức năng trên không gian mạng.
Trong trường hợp bản thân là người bị hại: Cần lưu giữ các chứng cứ về lịch sử đăng tải, đường dẫn (link), hình ảnh và các tài liệu khác chứng minh hành vi vi phạm cũng như chứng cứ về thiệt hại của bản thân.
Thông điệp: Cẩn trọng trước mỗi nút “chia sẻ”, kiểm chứng nguồn tin chính thống và hành động tuân thủ pháp luật là chìa khóa duy nhất để bảo vệ chính mình trên không gian mạng.
Nếu bạn đang vướng mắc về rủi ro pháp lý liên quan đến phát ngôn, thông tin trên mạng xã hội hoặc cần hỗ trợ khi quyền lợi của bản thân bị xâm phạm bởi những bịa đặt, nói xấu trên mạng xã hội, An Lộc Victory & Cộng sự luôn sẵn sàng hỗ trợ rà soát chứng cứ, tư vấn hướng giải quyết và bảo vệ quyền lợi tối ưu theo từng vụ việc cụ thể.
Bài viết cung cấp thông tin tham khảo tại thời điểm đăng. Việc áp dụng vào từng vụ việc cần đối chiếu hồ sơ, thời điểm phát sinh và quy định có hiệu lực.
