Chuyển đến nội dung chính

An Lộc Victory & Cộng sự

Chủ sở hữu hưởng lợi 2026: Doanh nghiệp có phải kê khai lại?

Ngày đăng: An Lộc Victory & Cộng sự

Chủ sở hữu hưởng lợi 2026: Doanh nghiệp có phải kê khai lại?

“Công ty tôi đã kê khai rồi, Nghị định mới có hiệu lực thì phải nộp lại ngay?”

Đây là câu hỏi được nhiều doanh nghiệp quan tâm sau khi Nghị định 296/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 23/7/2026, sửa đổi một số quy định của Nghị định 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp, trong đó có tiêu chí xác định chủ sở hữu hưởng lợi.

Bộ Tài chính đã có câu trả lời chính thức vào tháng 9/2026: Nghị định 296 không buộc doanh nghiệp đang hoạt động phải đồng loạt rà soát và nộp lại thông tin chủ sở hữu hưởng lợi trong 10 ngày chỉ vì tiêu chí pháp lý được sửa đổi. Nếu doanh nghiệp đã kê khai và không phát sinh thay đổi thông tin đã kê khai thì không phải thông báo lại chỉ vì Nghị định mới có hiệu lực.

Đây là điểm rất quan trọng để tránh tình trạng doanh nghiệp nộp hồ sơ không cần thiết.

Chủ sở hữu hưởng lợi không nhất thiết là người đứng tên trên Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp

Theo cơ chế mới, doanh nghiệp cần xác định cá nhân trực tiếp, gián tiếp hoặc vừa trực tiếp vừa gián tiếp sở hữu từ 25% vốn điều lệ hoặc 25% tổng số cổ phần có quyền biểu quyết trở lên, đồng thời còn phải xem xét người có quyền kiểm soát cuối cùng trên thực tế đối với doanh nghiệp. Quy định năm 2026 mở rộng cách nhận diện đối với cấu trúc sở hữu gián tiếp và cơ chế kiểm soát thực tế.

Vì vậy, không thể chỉ mở Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp rồi xác định chủ sở hữu hưởng lợi.

Một công ty có thể có:

  • cá nhân sở hữu trực tiếp;
  • cá nhân sở hữu thông qua một hoặc nhiều công ty trung gian;
  • nhóm người có thỏa thuận cùng kiểm soát;
  • cá nhân không nắm tỷ lệ vốn lớn nhưng có quyền chi phối những quyết định trọng yếu.

Nếu không xác định được theo quyền sở hữu và quyền kiểm soát, quy định mới còn thiết kế tiêu chí cuối cùng để xác định người quản lý có quyền hạn lớn nhất hành động thay mặt doanh nghiệp.

Khi nào mới phát sinh nghĩa vụ thông báo trong 10 ngày?

Nếu thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi đã kê khai thực tế thay đổi, doanh nghiệp phải thực hiện thông báo thay đổi theo khoản 1 Điều 52 Nghị định 168/2025/NĐ-CP. Bộ Tài chính đã xác nhận rõ nguyên tắc này trong hướng dẫn tháng 9/2026.

Ví dụ:

Một thành viên chuyển nhượng vốn làm tỷ lệ sở hữu của cá nhân tăng từ 20% lên 30%.

Một công ty mẹ thay đổi cơ cấu cổ đông khiến cá nhân phía sau trở thành người sở hữu gián tiếp từ ngưỡng luật định.

Một thỏa thuận cổ đông mới trao quyền kiểm soát các quyết định trọng yếu cho một cá nhân.

Những trường hợp này không còn là “quy định mới thay đổi”, mà là thông tin thực tế của doanh nghiệp đã thay đổi.

Doanh nghiệp thành lập trước 01/7/2025 nhưng chưa bổ sung thông tin thì sao?

Bộ Tài chính cho biết doanh nghiệp thành lập trước ngày 01/7/2025 nhưng chưa bổ sung thông tin chủ sở hữu hưởng lợi phải thực hiện theo quy định chuyển tiếp tại Luật số 76/2025/QH15 sửa đổi Luật Doanh nghiệp.

Vì vậy, nhóm doanh nghiệp này không nên hiểu câu trả lời “không phải kê khai lại” thành “không cần kê khai”.

Rủi ro lớn nhất không phải là thiếu một biểu mẫu

Rủi ro nằm ở việc thông tin doanh nghiệp kê khai không phản ánh đúng cấu trúc sở hữu thực tế.

Điều này đặc biệt dễ xảy ra với công ty có nhiều tầng sở hữu, doanh nghiệp gia đình, doanh nghiệp có nhà đầu tư nước ngoài, công ty có thỏa thuận cổ đông hoặc người đứng tên hộ.

Thông tin chủ sở hữu hưởng lợi còn liên quan đến minh bạch doanh nghiệp, ngân hàng, phòng chống rửa tiền và hoạt động thẩm định pháp lý trong đầu tư – M&A.

Luật sư cần tham gia ở đâu?

Luật sư có thể lập sơ đồ sở hữu đến cá nhân cuối cùng, kiểm tra Điều lệ, thỏa thuận cổ đông, hợp đồng ủy quyền, quyền bổ nhiệm – miễn nhiệm, quyền quyết định tài chính và đầu tư; từ đó xác định người phải kê khai theo đúng thứ tự pháp luật.

Với doanh nghiệp chuẩn bị gọi vốn, chuyển nhượng vốn hoặc thực hiện giao dịch M&A, việc làm rõ chủ sở hữu hưởng lợi trước giao dịch giúp tránh việc hồ sơ đăng ký doanh nghiệp và hồ sơ thẩm định pháp lý mâu thuẫn với nhau.

Doanh nghiệp chưa xác định rõ ai là chủ sở hữu hưởng lợi hoặc có cơ cấu sở hữu qua nhiều công ty? An Lộc Victory & Cộng sự hỗ trợ rà soát cấu trúc sở hữu, quyền kiểm soát và hồ sơ thông báo theo quy định năm 2026.

Bài viết cung cấp thông tin tham khảo tại thời điểm đăng. Việc áp dụng vào từng vụ việc cần đối chiếu hồ sơ, thời điểm phát sinh và quy định có hiệu lực.