An Lộc Victory & Cộng sự
Giám đốc không hưởng lương có phải đóng BHXH năm 2026?

“Không hưởng lương thì không phải đóng BHXH” – cách hiểu này đã không còn phù hợp
Đây là một trong những thay đổi khiến nhiều doanh nghiệp nhỏ, công ty TNHH một thành viên và doanh nghiệp gia đình dễ bỏ sót nghĩa vụ.
Luật Bảo hiểm xã hội 2024 đã mở rộng diện tham gia BHXH bắt buộc, trong đó bao gồm người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên và một số chức danh quản lý khác không hưởng tiền lương. Quy định này có hiệu lực từ ngày 01/07/2025 và tiếp tục được hướng dẫn bởi Nghị định 158/2025/NĐ-CP.
Điều đó có nghĩa: việc một Giám đốc, Tổng giám đốc hoặc người quản lý không nhận lương không còn là căn cứ duy nhất để kết luận rằng người đó nằm ngoài hệ thống BHXH bắt buộc.
Có phải cứ là chủ sở hữu hoặc cổ đông đều phải đóng?
Không nên hiểu theo cách này.
Luật xác định đối tượng theo tư cách và chức danh quản lý chứ không đơn thuần theo việc một người có vốn trong doanh nghiệp. Vì vậy, doanh nghiệp phải đối chiếu Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, Điều lệ, quyết định bổ nhiệm, chức danh thực tế và cơ chế quản lý để xác định một người có thuộc nhóm “người quản lý doanh nghiệp” theo pháp luật doanh nghiệp và thuộc điểm n khoản 1 Điều 2 Luật BHXH 2024 hay không.
Đây cũng là lý do hồ sơ doanh nghiệp không nên xử lý BHXH chỉ dựa vào thông tin kế toán rằng “không có bảng lương”.
Người quản lý không hưởng lương đóng bao nhiêu?
Đối tượng là người quản lý doanh nghiệp không hưởng lương thuộc nhóm được lựa chọn tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc, nhưng không thấp hơn mức tham chiếu và không cao hơn 20 lần mức tham chiếu. Mức đóng gồm 3% vào quỹ ốm đau và thai sản và 22% vào quỹ hưu trí và tử tuất, tổng cộng 25% trên mức làm căn cứ đóng đã lựa chọn. Người thuộc nhóm này có thể đóng hằng tháng, 03 tháng hoặc 06 tháng một lần theo luật.
Từ ngày 01/07/2026, mức lương cơ sở là 2.530.000 đồng/tháng; trong giai đoạn mức lương cơ sở chưa bị bãi bỏ, mức tham chiếu BHXH được xác định bằng mức lương cơ sở. Vì vậy, mức căn cứ tối thiểu hiện nay là 2.530.000 đồng/tháng và mức căn cứ tối đa là 50.600.000 đồng/tháng.
Theo đó, nếu chọn mức căn cứ tối thiểu, khoản BHXH bắt buộc tương ứng là 632.500 đồng/tháng (25% × 2.530.000 đồng). Đây là mức tính theo BHXH bắt buộc của nhóm người quản lý không hưởng lương; các nghĩa vụ bảo hiểm khác phải tiếp tục được kiểm tra theo tư cách cụ thể của từng người.
Doanh nghiệp chưa đăng ký từ năm 2025 thì xử lý ra sao?
Doanh nghiệp không nên chờ đến khi cơ quan BHXH rà soát mới bắt đầu đối chiếu.
Luật BHXH 2024 tăng cường kết nối dữ liệu giữa cơ quan BHXH với đăng ký doanh nghiệp, thuế và cơ sở dữ liệu liên quan để xác định đối tượng thuộc diện tham gia. Luật cũng quy định trách nhiệm của người sử dụng lao động trong việc đăng ký tham gia BHXH cho người thuộc diện bắt buộc và có cơ chế xử lý đối với việc chậm đăng ký, chậm đóng hoặc trốn đóng.
Trong thực tiễn, doanh nghiệp cần rà soát thời điểm chức danh quản lý được xác lập, thời điểm người đó thuộc diện bắt buộc, lịch sử tham gia BHXH ở đơn vị khác nếu có, mức đóng lựa chọn và chu kỳ đóng. Không nên tự ý “lùi ngày”, lập hồ sơ tiền lương không phản ánh thực tế hoặc thay đổi chức danh chỉ để tránh nghĩa vụ bảo hiểm.
Trường hợp một người cùng lúc quản lý nhiều doanh nghiệp thì sao?
Luật BHXH 2024 có quy định riêng đối với người đồng thời thuộc nhiều đối tượng hoặc làm việc tại nhiều doanh nghiệp. Vì vậy, không nên mặc định rằng một người phải đóng trùng tại tất cả doanh nghiệp hoặc ngược lại, chỉ cần đóng tại bất kỳ nơi nào cũng được. Cần đối chiếu đúng thứ tự và tình trạng tham gia thực tế theo Điều 2 của Luật.
Đây là nhóm tình huống nên được rà soát trước khi doanh nghiệp lập hồ sơ tăng mới hoặc truy đóng.
Vì sao đây không chỉ là việc của kế toán?
BHXH liên quan trực tiếp đến tư cách pháp lý của người quản lý, hồ sơ quản trị doanh nghiệp, hợp đồng lao động, quyết định bổ nhiệm và cơ chế trả thù lao. Nếu hồ sơ nội bộ không thống nhất, kế toán rất khó xác định chính xác đối tượng và thời điểm tham gia.
Luật sư có thể phối hợp cùng bộ phận nhân sự, kế toán để kiểm tra Điều lệ, quyết định bổ nhiệm, quan hệ lao động, phương thức hưởng lương/thù lao; xác định đối tượng; lập phương án đăng ký, điều chỉnh hoặc giải trình với cơ quan BHXH; đồng thời rà soát các nghĩa vụ liên quan nếu doanh nghiệp đã hoạt động một thời gian nhưng chưa tham gia đúng diện.
Cách tiếp cận phù hợp là làm rõ tư cách pháp lý trước, xử lý hồ sơ bảo hiểm sau, thay vì chỉ căn cứ vào bảng lương.
Khi nào doanh nghiệp nên nhờ luật sư?
Nên rà soát sớm nếu doanh nghiệp có chủ sở hữu đồng thời là Giám đốc nhưng không hưởng lương; nhiều người đại diện hoặc người quản lý; doanh nghiệp vừa thay đổi cơ cấu; có người đang đóng BHXH ở đơn vị khác; hoặc nhận thông báo yêu cầu giải trình từ cơ quan BHXH.
Mục tiêu không phải chỉ là “đóng cho xong”, mà là xác định đúng người – đúng thời điểm – đúng mức – đúng hồ sơ, qua đó hạn chế truy thu, tranh chấp quyền lợi và rủi ro tuân thủ về sau.
Doanh nghiệp chưa xác định Giám đốc, người quản lý không hưởng lương có thuộc diện BHXH bắt buộc? An Lộc Victory & Cộng sự hỗ trợ rà soát tư cách pháp lý, hồ sơ quản trị, căn cứ đóng và phương án làm việc với cơ quan BHXH theo từng trường hợp cụ thể.
Bài viết cung cấp thông tin tham khảo tại thời điểm đăng. Việc áp dụng vào từng vụ việc cần đối chiếu hồ sơ, thời điểm phát sinh và quy định có hiệu lực.
