An Lộc Victory & Cộng sự
Ly hôn tranh chấp quyền nuôi con năm 2026: Thu nhập cao chưa chắc là yếu tố quyết định

“Tôi kiếm tiền nhiều hơn, tôi có chắc được nuôi con?”
Đây là một trong những câu hỏi phổ biến nhất khi vợ chồng không còn thống nhất được việc chăm sóc con sau ly hôn.
Pháp luật không đặt ra nguyên tắc “ai thu nhập cao hơn thì người đó được nuôi con”. Nếu cha mẹ không thỏa thuận được, Tòa án phải xem xét quyền lợi về mọi mặt của con, bao gồm khả năng trực tiếp chăm sóc, sự gắn bó của con với cha mẹ, môi trường sống, tính ổn định trong học tập, khả năng bảo vệ trẻ và nhiều yếu tố khác. Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP đã cụ thể hóa các tiêu chí này để Tòa án đánh giá toàn diện hơn.
Điều này có nghĩa một người có thu nhập cao nhưng thường xuyên đi công tác, không có thời gian trực tiếp chăm sóc hoặc muốn giao con phần lớn cho ông bà có thể không có lợi thế như họ nghĩ.
Con dưới 36 tháng có mặc nhiên do mẹ nuôi?
Theo khoản 3 Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình, con dưới 36 tháng tuổi về nguyên tắc được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.
Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP còn hướng dẫn rõ hơn một số trường hợp người mẹ có thể bị xem là không đủ điều kiện, chẳng hạn không có khả năng trực tiếp chăm sóc vì tình trạng sức khỏe, không có điều kiện tối thiểu về kinh tế hoặc thời gian. Việc đánh giá không được thực hiện máy móc chỉ từ một tiêu chí.
Con từ đủ 7 tuổi có quyền tự quyết định ở với ai?
Không hoàn toàn.
Pháp luật yêu cầu phải xem xét nguyện vọng của con từ đủ 7 tuổi trở lên, nhưng ý kiến của trẻ là một yếu tố trong tổng thể, không phải yếu tố duy nhất quyết định kết quả.
Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP yêu cầu việc lấy ý kiến phải phù hợp tâm lý và độ tuổi, không lấy ý kiến trước mặt cha mẹ và không gây áp lực để trẻ lựa chọn một bên.
Do đó, việc cha hoặc mẹ cố gắng “hướng” con viết đơn lựa chọn mình có thể không mang lại lợi ích tố tụng như kỳ vọng và còn gây ảnh hưởng tâm lý không cần thiết cho trẻ.
Điểm mới đáng chú ý năm 2026: Không được ủy quyền người khác giải quyết phần tranh chấp nuôi con
Một cập nhật rất đáng chú ý là Án lệ 88/2026/AL, được công bố theo Quyết định 162/QĐ-CA ngày 29/5/2026 và áp dụng trong xét xử từ 01/7/2026.
Án lệ xác định rằng trong vụ án ly hôn có tranh chấp về nuôi con, đương sự không thể ủy quyền cho người khác thay mình tham gia tố tụng đối với phần tranh chấp nuôi con, bởi đây là vấn đề gắn với quyền nhân thân và trách nhiệm trực tiếp của cha, mẹ.
Điều này đặc biệt quan trọng đối với người đang ở nước ngoài hoặc thường xuyên vắng mặt.
Luật sư vẫn có thể tham gia để tư vấn, chuẩn bị chứng cứ, lập luận và bảo vệ quyền lợi, nhưng luật sư không thể “thay thế” cha hoặc mẹ trong chính quyền, nghĩa vụ nhân thân đối với việc nuôi con.
Cấp dưỡng bao nhiêu là hợp lý?
Cha hoặc mẹ không trực tiếp nuôi con có nghĩa vụ cấp dưỡng theo quy định. Nếu hai bên không thỏa thuận được, Tòa án xem xét thu nhập, khả năng thực tế của người cấp dưỡng và nhu cầu thiết yếu của con.
Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP hướng dẫn mức do Tòa án quyết định không thấp hơn một nửa mức lương tối thiểu vùng tại nơi người có nghĩa vụ cấp dưỡng cư trú, tính cho mỗi tháng đối với mỗi người con.
Vì vậy, việc chỉ ghi “tự nguyện cấp dưỡng 1 triệu đồng/tháng” mà không đối chiếu nhu cầu thực tế của trẻ có thể không phù hợp khi tranh chấp phải được Tòa án quyết định.
Luật sư cần làm gì trong tranh chấp quyền nuôi con?
Một hồ sơ tốt không nên biến thành cuộc thi chứng minh “ai tốt hơn”, mà cần tập trung vào lợi ích của trẻ.
Luật sư có thể hỗ trợ khách hàng xây dựng hồ sơ về chỗ ở, công việc, thời gian chăm sóc, trường học, người hỗ trợ, lịch sử trực tiếp nuôi dưỡng, chi phí thực tế cho con; rà soát chứng cứ về điều kiện của bên còn lại nếu có vấn đề ảnh hưởng đến quyền lợi trẻ; chuẩn bị yêu cầu cấp dưỡng; và xây dựng phương án thăm nom có khả năng thực hiện.
Nếu sau ly hôn điều kiện thay đổi đáng kể, pháp luật cũng cho phép yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con khi có căn cứ.
Đang có tranh chấp quyền nuôi con hoặc cấp dưỡng? An Lộc Victory & Cộng sự hỗ trợ đánh giá chứng cứ, điều kiện nuôi dưỡng và xây dựng phương án bảo vệ tốt nhất quyền lợi hợp pháp của con.
Bài viết cung cấp thông tin tham khảo tại thời điểm đăng. Việc áp dụng vào từng vụ việc cần đối chiếu hồ sơ, thời điểm phát sinh và quy định có hiệu lực.
