An Lộc Victory & Cộng sự
Một thay đổi lớn từ ngày 01/07/2026

Đối với nhiều giao dịch M&A, câu hỏi “có phải xin chấp thuận đầu tư hay không?” chưa đủ. Doanh nghiệp còn phải kiểm tra nghĩa vụ thông báo tập trung kinh tế theo pháp luật cạnh tranh.
Từ ngày 01/07/2026, Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP đã nâng gấp đôi ba trong bốn ngưỡng thông báo tập trung kinh tế đối với doanh nghiệp thông thường, không phải tổ chức tín dụng, doanh nghiệp bảo hiểm hoặc công ty chứng khoán.
Theo đó, ngưỡng tổng tài sản tại thị trường Việt Nam tăng từ 3.000 tỷ đồng lên 6.000 tỷ đồng; ngưỡng tổng doanh thu bán ra hoặc doanh số mua vào tại Việt Nam tăng từ 3.000 tỷ đồng lên 6.000 tỷ đồng; và ngưỡng giá trị giao dịch tăng từ 1.000 tỷ đồng lên 2.000 tỷ đồng.
Ngưỡng còn lại về thị phần kết hợp từ 20% trở lên trên thị trường liên quan không nằm trong ba nội dung được nâng nêu trên và tiếp tục là tiêu chí cần được kiểm tra theo cơ chế của Nghị định 35/2020/NĐ-CP.
Ngưỡng cao hơn không có nghĩa doanh nghiệp có thể bỏ qua kiểm tra cạnh tranh
Một sai lầm thường gặp là nhìn vào giá trị giao dịch rồi kết luận: “Thương vụ dưới 2.000 tỷ nên không cần thông báo”.
Pháp luật sử dụng nhiều tiêu chí độc lập. Một giao dịch có giá thấp hơn 2.000 tỷ đồng vẫn có thể thuộc diện thông báo nếu doanh nghiệp hoặc nhóm doanh nghiệp liên kết đạt ngưỡng tài sản, doanh thu, hoặc các bên có thị phần kết hợp đạt ngưỡng luật định.
Đặc biệt, việc tính ngưỡng không chỉ nhìn vào doanh nghiệp mục tiêu. Có trường hợp phải xem số liệu của nhóm doanh nghiệp liên kết, nên một thương vụ mua một công ty tương đối nhỏ vẫn có thể kích hoạt nghĩa vụ thông báo nếu bên mua thuộc một tập đoàn lớn.
“Mua cổ phần” có phải lúc nào cũng là tập trung kinh tế?
Không phải mọi việc mua vài cổ phần đều mặc nhiên là một giao dịch tập trung kinh tế.
Pháp luật cạnh tranh quan tâm tới việc giao dịch có làm phát sinh hoặc thay đổi quyền kiểm soát, chi phối doanh nghiệp hoặc một phần doanh nghiệp theo tiêu chí luật định hay không. Vì vậy, tỷ lệ cổ phần chỉ là điểm khởi đầu; các quyền phủ quyết, quyền bổ nhiệm, quyền quyết định ngân sách, chiến lược hoặc các vấn đề kinh doanh trọng yếu cũng cần được đọc cùng với Điều lệ và thỏa thuận cổ đông.
Đây là lý do phân tích tập trung kinh tế phải được thực hiện song song với việc thiết kế cấu trúc M&A, thay vì để đến ngày chuẩn bị closing mới kiểm tra.
Năm 2026 đã có trường hợp bị xử phạt vì không thông báo
Ngày 06/5/2026, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia ban hành quyết định xử lý vụ việc liên quan đến giao dịch Công ty Cổ phần Nông nghiệp BAF Việt Nam mua 99,99% cổ phần/vốn điều lệ của Công ty Cổ phần Phát triển Nông nghiệp sạch Thanh Xuân nhưng không thực hiện nghĩa vụ thông báo tập trung kinh tế. BAF bị phạt hơn 820 triệu đồng, còn doanh nghiệp mục tiêu bị phạt hơn 78 triệu đồng.
Vụ việc là một cảnh báo thực tế: nghĩa vụ thông báo cạnh tranh không phải thủ tục mang tính “tham khảo” và không nên được xử lý sau khi giao dịch đã hoàn tất.
Tháng 9/2026, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cũng công bố một thương vụ mua lại liên quan Synergy Investing Asia và Tập đoàn Thiên Long được chấp thuận có điều kiện, cho thấy một hồ sơ M&A có thể không chỉ nhận câu trả lời “được” hoặc “không được”, mà còn có thể đi kèm các điều kiện cạnh tranh phải tuân thủ.
Khi nào cần đưa điều kiện cạnh tranh vào hợp đồng M&A?
Ngay khi thương vụ có khả năng chạm một trong các ngưỡng.
Trong SPA hoặc hợp đồng chuyển nhượng vốn, việc được cơ quan cạnh tranh chấp thuận nên được xem xét như một điều kiện tiên quyết trước closing nếu giao dịch thuộc diện thông báo. Cơ chế này giúp tránh tình trạng các bên đã chuyển tiền, chuyển quyền kiểm soát hoặc thay đổi quản trị rồi mới phát hiện giao dịch chưa đủ điều kiện thực hiện.
Ngoài ra, hợp đồng nên xác định rõ bên nào chịu trách nhiệm chuẩn bị dữ liệu; ai chủ trì nộp hồ sơ; cách xử lý khi cơ quan yêu cầu bổ sung; nghĩa vụ hợp tác của bên bán và bên mua; thời hạn “long-stop date”; và quyền chấm dứt hoặc điều chỉnh giao dịch nếu chấp thuận chỉ được cấp kèm điều kiện.
Luật sư cần rà soát gì trước một thương vụ M&A?
Trước tiên phải xác định chính xác bản chất giao dịch: mua cổ phần, mua tài sản, sáp nhập, hợp nhất hay cấu trúc nhiều bước.
Tiếp theo là dựng sơ đồ nhóm doanh nghiệp, thu thập số liệu tài sản và doanh thu tại Việt Nam, xác định giá trị giao dịch, phân tích thị trường liên quan và thị phần. Song song, luật sư phải rà soát nghĩa vụ theo Luật Đầu tư, Luật Doanh nghiệp, thuế, đất đai, giấy phép chuyên ngành và các quy định khác có thể tạo thêm điều kiện tiên quyết cho giao dịch.
Với giao dịch có yếu tố nước ngoài, hai bài toán M&A approval theo Luật Đầu tư và merger control theo Luật Cạnh tranh cần được kiểm tra độc lập. Có trường hợp không phải đăng ký mua vốn theo Luật Đầu tư nhưng vẫn phải thông báo tập trung kinh tế; và cũng có trường hợp ngược lại.
Một nguyên tắc thực tế: kiểm tra pháp lý trước khi định ngày closing
Ngày hoàn tất giao dịch không nên chỉ được quyết định bởi tiến độ thanh toán.
Một kế hoạch closing chuyên nghiệp cần căn cứ vào toàn bộ điều kiện tiên quyết: chấp thuận đầu tư, cạnh tranh, giấy phép chuyên ngành, đồng ý của ngân hàng hoặc đối tác, xử lý tài sản bảo đảm, nghĩa vụ thuế, cập nhật chủ sở hữu hưởng lợi và thủ tục thay đổi thành viên/cổ đông.
Khi các yếu tố này được thiết kế từ đầu, luật sư không chỉ “làm thủ tục” mà còn giúp thương vụ giảm nguy cơ phải sửa hợp đồng, hoàn tiền hoặc tái cấu trúc sau khi đã ký.
Doanh nghiệp đang chuẩn bị mua bán, sáp nhập hoặc nhận chuyển nhượng cổ phần? An Lộc Victory & Cộng sự hỗ trợ kiểm tra ngưỡng tập trung kinh tế, thẩm định pháp lý, xây dựng điều kiện tiên quyết và triển khai hồ sơ M&A trước ngày hoàn tất giao dịch.
Bài viết cung cấp thông tin tham khảo tại thời điểm đăng. Việc áp dụng vào từng vụ việc cần đối chiếu hồ sơ, thời điểm phát sinh và quy định có hiệu lực.
