Chuyển đến nội dung chính

An Lộc Victory & Cộng sự

Nhà đất chỉ đứng tên vợ hoặc chồng: Khi ly hôn có phải tài sản riêng?

Ngày đăng: An Lộc Victory & Cộng sự

Nhà đất chỉ đứng tên vợ hoặc chồng: Khi ly hôn có phải tài sản riêng?

“Sổ chỉ đứng tên tôi nên nhà là của riêng tôi” – chưa chắc

Tên trên Giấy chứng nhận là một chứng cứ quan trọng nhưng không phải lúc nào cũng quyết định bản chất tài sản chung hay riêng.

Điều 33 Luật Hôn nhân và gia đình quy định tài sản tạo lập và thu nhập hợp pháp trong thời kỳ hôn nhân về nguyên tắc thuộc khối tài sản chung; quyền sử dụng đất có được sau kết hôn cũng thường là tài sản chung, trừ trường hợp được thừa kế riêng, tặng cho riêng hoặc hình thành từ tài sản riêng. Nếu không có căn cứ chứng minh tài sản đang tranh chấp là tài sản riêng thì pháp luật áp dụng nguyên tắc coi đó là tài sản chung.

Vì vậy, một căn nhà mua trong thời kỳ hôn nhân bằng tiền thu nhập chung không tự động trở thành tài sản riêng chỉ vì Giấy chứng nhận ghi tên một người.

Những trường hợp nào thường được xác định là tài sản riêng?

Điều 43 Luật Hôn nhân và gia đình xác định tài sản riêng có thể gồm tài sản có trước hôn nhân, tài sản được tặng cho riêng, thừa kế riêng, tài sản được chia riêng và tài sản hình thành từ tài sản riêng.

Trong thực tế, tranh chấp thường không nằm ở tên tài sản mà nằm ở câu hỏi: tiền để mua tài sản đến từ đâu?

Ví dụ, một người bán căn nhà riêng có trước khi kết hôn và dùng toàn bộ số tiền đó để mua căn hộ mới sau khi kết hôn. Nếu chứng minh được dòng tiền liên tục và không có sự nhập tài sản riêng vào tài sản chung, đây là vấn đề cần được xem xét khác với trường hợp mua nhà bằng thu nhập chung của vợ chồng.

Cha mẹ cho tiền mua nhà thì là của ai?

Phải xác định cho riêng hay cho chung.

Nếu cha mẹ có văn bản hoặc chứng cứ rõ ràng cho riêng con mình, khoản tiền có thể được xác định là tài sản riêng. Nếu tiền được cho để cả hai vợ chồng mua nhà, hoặc không thể chứng minh ý chí cho riêng, tranh chấp sẽ phức tạp hơn.

Đây là lý do khách hàng cần giữ hợp đồng tặng cho, sao kê chuyển tiền, nội dung chuyển khoản và các chứng cứ thể hiện ý chí của người tặng.

“Chia đôi” có nghĩa mỗi người luôn được đúng 50%?

Không.

Điều 59 Luật Hôn nhân và gia đình sử dụng nguyên tắc tài sản chung được chia đôi nhưng có tính đến hoàn cảnh của gia đình và mỗi bên, công sức đóng góp, việc bảo vệ lợi ích chính đáng trong sản xuất – kinh doanh – nghề nghiệp và lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ vợ chồng. Lao động nội trợ trong gia đình cũng được coi là lao động có thu nhập khi đánh giá công sức đóng góp.

Vì vậy, khách hàng không nên hiểu Điều 59 như một phép toán chia đôi cơ học.

Nhà riêng trước hôn nhân nhưng hai vợ chồng cùng sửa chữa thì sao?

Nếu tài sản riêng được sửa chữa, cải tạo bằng tiền chung, điều đó không nhất thiết làm toàn bộ căn nhà biến thành tài sản chung.

Tuy nhiên, nếu tài sản riêng và tài sản chung đã bị sáp nhập hoặc trộn lẫn thì khi ly hôn, bên có đóng góp có thể yêu cầu thanh toán phần giá trị đóng góp theo Điều 59. Thực tế áp dụng cũng ghi nhận việc đánh giá công sức cải tạo, sửa chữa và giá trị gia tăng của tài sản.

Nợ ngân hàng, khoản vay làm ăn có phải cùng chịu?

Không phải khoản nợ nào phát sinh trong hôn nhân cũng mặc nhiên là nợ chung.

Luật sư cần kiểm tra mục đích vay, người ký, tiền đã sử dụng vào việc gì, có phục vụ nhu cầu gia đình hay hoạt động kinh doanh chung hay không và bên còn lại có biết hoặc cùng xác lập nghĩa vụ hay không.

Trong nhiều vụ ly hôn, giá trị tranh chấp thực tế không chỉ nằm ở nhà đất mà còn nằm ở dư nợ, nghĩa vụ bảo đảm, khoản vay của doanh nghiệp và phần vốn góp.

Luật sư nên tham gia từ khi nào?

Nếu tài sản có giá trị lớn, có doanh nghiệp, cổ phần, bất động sản thế chấp hoặc tài sản đứng tên người thân, luật sư nên tham gia trước khi nộp đơn yêu cầu chia tài sản.

Công việc cần làm là lập danh mục tài sản – nghĩa vụ; truy nguồn dòng tiền; thu thập giấy tờ sở hữu, sao kê, hợp đồng tín dụng, chứng cứ đóng góp; xác định tài sản chung – riêng và phương án định giá.

Một hồ sơ tài sản tốt phải trả lời được ba câu hỏi: tài sản hình thành khi nào – bằng nguồn tiền nào – quyền và nghĩa vụ của từng người là gì.

Nhà đất, tiền gửi, cổ phần hoặc khoản vay đang có tranh chấp khi ly hôn? An Lộc Victory & Cộng sự hỗ trợ truy nguồn tài sản, xác định tài sản chung – riêng và xây dựng phương án phân chia có căn cứ.

Bài viết cung cấp thông tin tham khảo tại thời điểm đăng. Việc áp dụng vào từng vụ việc cần đối chiếu hồ sơ, thời điểm phát sinh và quy định có hiệu lực.